Trải nghiệm di sản văn hóa Chăm trên không gian số

Trước thềm Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI, Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar và Tháp Pô Klong Garai đã đưa vào hoạt động ứng dụng nền tảng số về di sản văn hóa Chăm tại tỉnh Khánh Hòa. Việc làm này đã giúp khách tham quan dễ dàng trải nghiệm, tìm hiểu về các di tích, hiện vật văn hóa dân tộc Chăm trên không gian số.

Mang đến trải nghiệm thú vị 

Sáng 24-6, có mặt tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar, chúng tôi chứng kiến những du khách đầu tiên quét mã QR để tìm hiểu di sản văn hóa Chăm. Được nhân viên tại đây hướng dẫn, anh Nguyễn Xuân Dũng - du khách đến từ tỉnh Ninh Bình đã rất thích thú khi dùng điện thoại có kết nối Internet để tra cứu thêm thông tin về Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Pô Klong Garai, Tháp Hòa Lai, Tháp Pô Rômê, các hiện vật văn hóa Chăm nổi tiếng, cũng như các hiện vật được trưng bày tại 2 cơ sở của Bảo tàng tỉnh. Anh Nguyễn Xuân Dũng chia sẻ. “Tôi thấy ứng dụng này rất thú vị. Sau khi tham quan Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar, tôi lại có thể tìm hiểu về di tích này trên không gian ảo; đồng thời tìm hiểu thêm những di tích, hiện vật khác một cách chân thực. Tôi nghĩ cách làm này nên được nhân rộng và cần bố trí thêm các điểm quét mã QR trong khu di tích”. 

Chị Anna Andreevna Pudova - du khách Nga cho biết: “Ban đầu, tôi chỉ định đến đây chụp một số bức ảnh rồi đến điểm khác. Nhưng kiến trúc di tích quá đẹp đã giữ chân tôi ở lại để tìm hiểu nhiều hơn. Khi được nhân viên cho biết là còn có nhiều ngôi tháp độc đáo như thế này, tôi đã lập tức quét mã QR bằng điện thoại để khám phá và đã xem thêm được nhiều di tích, hiện vật ở những nơi khác trên địa phương của các bạn. Tôi thật sự rất ấn tượng với trải nghiệm này và đã chụp lại mã QR, gửi cho bạn bè ở Nga để cùng tìm hiểu”.

Khi trải nghiệm ứng dụng nền tảng số về di sản văn hóa Chăm tại tỉnh Khánh Hòa, du khách sẽ được tham gia tour tham quan 3D sống động với các điểm văn hóa nổi tiếng như: Di tích Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Pô Klong Garai, Tháp Hòa Lai, Tháp Pô Rômê, Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa (cơ sở 1 số 16 Trần Phú, phường Nha Trang và cơ sở 2 đường 16 tháng 4, phường Phan Rang), Nhà trưng bày chuyên đề Văn hóa Chăm thuộc Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa (số 62 đường Tô Hiệu, phường Phan Rang). Thông qua giao diện trực quan này, toàn bộ thông tin liên quan đến các di tích, địa diểm, hiện vật đều được tái hiện một cách chi tiết, sắc nét, mang đến cho du khách trải nghiệm khám phá toàn diện và chân thực.

Ứng dụng này được Trung tâm Lưu chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia (Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa tỉnh, Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa triển khai xây dựng từ đầu tháng 6. Để hoàn thiện ứng dụng, nhóm thực hiện đã tiến hành quét 3D, chụp ảnh, xử lý dữ liệu số hóa và tích hợp các thông tin thuyết minh di tích, hiện vật do Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa tỉnh và Bảo tàng tỉnh cung cấp. Sau khi hoàn thành dữ liệu phần mềm, nhóm thực hiện mã hóa để cung cấp mã QR giúp du khách quét trải nghiệm. Cùng với đó, Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa tỉnh cũng lắp đặt các bộ thiết bị gồm: Tivi 50 inch, màn hình cảm ứng, CPU tại Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Pô Klong Garai, gian hàng giới thiệu văn hóa Chăm tại Quảng trường 16 tháng 4 (phường Đông Hải), hội trường tổ chức Hội thảo khoa học “Bảo tồn phát huy bản sắc văn hóa Chăm trong kỷ nguyên mới” tại khu du lịch Hoàn Mỹ (phường Đông Hải) để du khách, người dân trải nghiệm. Nền tảng số về di sản văn hóa Chăm tại tỉnh Khánh Hòa sẽ chính thức ra mắt trong chương trình hội thảo này. 

Hiện thực mục tiêu số hóa di sản

Việc đưa nền tảng số về di sản văn hóa Chăm tại tỉnh Khánh Hòa vào sử dụng là một bước tiến truyền thông mạnh mẽ, góp phần nâng cao trải nghiệm, khả năng tiếp cận của công chúng; thúc đẩy việc bảo tồn đi đôi với phát huy giá trị di sản trong bối cảnh chuyển đổi số. Để khách tham quan dễ dàng tiếp cận, sử dụng, ứng dụng này được mã hóa và tích hợp trên thẻ tham quan, vé xe, ấn phẩm tờ gấp giới thiệu về di tích... 

Theo Thạc sĩ Hoàng Thị Bích Hạnh - Phó Giám đốc Trung tâm Lưu chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia, kiêm Thường trực Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số báo chí (Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), dù thời gian thực hiện rất ngắn, nhưng với tinh thần quyết tâm, chúng tôi đã thực hiện số hóa khá toàn diện để mang đến những trải nghiệm không gian ảo một cách chân thực nhất cho công chúng. Chỉ cần quét mã QR hoặc truy cập địa chỉ http://vanhoacham.khanhhoa.gov.vn, du khách có thể tham quan tour 3D tại 4 ngôi tháp và 3 địa điểm của bảo tàng, khám phá trọn vẹn hình ảnh từ tổng thể không gian bên ngoài đến từng góc cạnh, hiện vật cụ thể bên trong các di tích. Nền tảng này giúp người dùng tiếp cận di sản văn hóa Chăm qua nhiều hình thức trực quan và dễ sử dụng, gồm: Tra cứu thông tin văn hóa Chăm; trải nghiệm bản đồ số các tháp Chăm; khám phá tuyến tham quan 3D không gian di tích và bảo tàng; tiếp cận bộ sưu tập 3D về hiện vật, bảo vật quốc gia và hiện vật tiêu biểu của văn hóa Chăm...

Nền tảng số về di sản văn hóa Chăm tại tỉnh Khánh Hòa đã mở rộng cơ hội tiếp cận cho công chúng, du khách trong nước và quốc tế, nhất là với những người chưa hoặc không có điều kiện đến tham quan trực tiếp. Ứng dụng này giúp mọi người tiếp cận thông tin rõ ràng, đa định dạng; trải nghiệm bằng mô hình số (3D) và các nội dung số hóa chuyên đề; tăng tương tác trong quá trình tham quan, qua đó hình thành nhận thức đúng đắn và sâu sắc hơn về giá trị di sản văn hóa Chăm.