Sắc màu Raglai ở Hòn Dung

Giữa núi rừng xã Khánh Sơn xanh thẳm, thôn Hòn Dung níu chân du khách bởi khí hậu trong lành, những vườn cây trái xanh tốt và nét văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Raglai. Đặc biệt, vào tối thứ Bảy hằng tuần, tại Nhà dài thôn Hòn Dung diễn ra chương trình “Sắc màu Raglai”. Đến đây, du khách có dịp hòa mình vào không gian văn hóa bản địa qua các tiết mục biểu diễn văn nghệ, đàn đá, tìm hiểu phong tục, trang phục truyền thống, ẩm thực và giao lưu cùng người dân địa phương.

Nhà dài thôn Hòn Dung là ngôi nhà dài truyền thống duy nhất của thôn, nơi lưu giữ những nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Raglai. Bên trong nhà dài, những nhạc cụ như: Khèn bầu, đàn chapi, mã la và bộ đàn đá được trưng bày, gợi mở về đời sống văn hóa, tinh thần phong phú của người dân. Không gian nhà dài còn gây ấn tượng với bộ đàn đá được đặt trang trọng ở vị trí trung tâm. Những thanh đá với hình dáng độc đáo, âm thanh ngân vang thu hút du khách. Qua lời giới thiệu của chị Mấu Thị Thùy Ngân, du khách không chỉ được tìm hiểu về nguồn gốc, ý nghĩa của nhạc cụ mà còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm đánh đàn. Hào hứng thử gõ từng thanh đá, chị Nguyễn Thúy Hoàng Oanh - du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi được tận mắt nhìn thấy và thử chơi đàn đá. Những thanh đá tưởng chừng rất bình thường lại có thể tạo ra những âm thanh vang vọng đến vậy. Qua trải nghiệm này, tôi hiểu hơn về nét văn hóa độc đáo của đồng bào Raglai”.

Bà Mấu Thị Bạch - Trưởng thôn Hòn Dung chia sẻ: “Không chỉ lưu giữ những nhạc cụ truyền thống, nhà dài còn là không gian để thế hệ trẻ tìm hiểu, tiếp nối các giá trị văn hóa của cha ông, đồng thời giới thiệu bản sắc văn hóa Raglai tới du khách khi đến với Hòn Dung”. 

Hành trình tìm hiểu văn hóa Raglai tiếp tục được nối dài bằng chương trình biểu diễn văn nghệ. Đặc biệt, những tiết mục múa do các em nhỏ trong thôn biểu diễn mang đến nhiều cảm xúc cho du khách. Trong trang phục truyền thống, các em tự tin thể hiện những điệu múa dân gian uyển chuyển, hồn nhiên theo nhịp mã la. Những bước chân nhỏ bé cùng nụ cười trong trẻo không chỉ tạo nên không khí vui tươi mà còn cho thấy tình yêu, sự tiếp nối của thế hệ trẻ đối với văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Không khí giao lưu càng thêm rộn ràng khi du khách vừa thưởng thức những tiết mục văn nghệ truyền thống, vừa nhâm nhi ché rượu cần mang hương vị núi rừng. Khi men rượu cần còn đượm, ngọn lửa được thắp lên giữa không gian núi rừng, mọi người cùng nắm tay thành vòng tròn, hòa nhịp trong những điệu múa truyền thống, trong tiếng mã la vang vọng. Đó cũng là khoảnh khắc du khách được hòa mình trọn vẹn vào đời sống văn hóa cộng đồng của người Raglai. 

Sau những trải nghiệm văn hóa đậm đà bản sắc Raglai, du khách có thể ghé gian hàng được bố trí ngay trong khuôn viên Nhà dài thôn Hòn Dung để lựa chọn những sản vật đặc trưng của vùng đất Khánh Sơn. Những loại trái cây như: Sầu riêng, bưởi cùng các sản phẩm thủ công truyền thống không chỉ mang hương vị, nét đặc trưng của núi rừng mà còn gửi gắm câu chuyện về văn hóa, con người nơi đây, giúp du khách lưu giữ những kỷ niệm đẹp sau hành trình khám phá.

Theo bà Mấu Thị Lệ Thu - Phó Chủ tịch UBND xã Khánh Sơn, từ tháng 6-2026, xã triển khai thí điểm chương trình văn hóa “Sắc màu Raglai” tại Nhà dài thôn Hòn Dung, với khung giờ từ 17 giờ đến 21 giờ 30 phút thứ Bảy hằng tuần. Sau hơn 3 tháng hoạt động, chương trình đã đón 15 đoàn với hơn 450 lượt khách, trong đó có 3 đoàn khách quốc tế đến tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa Raglai. Địa phương xác định bảo tồn nguyên vẹn bản sắc văn hóa Raglai, từ kiến trúc nhà dài, nhạc cụ truyền thống như mã la, đàn đá đến ẩm thực bản địa là nền tảng cốt lõi để tạo nên sự khác biệt cho sản phẩm du lịch cộng đồng. Xã sẽ chú trọng đẩy mạnh công tác truyền dạy di sản, tổ chức các lớp học do nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn về biểu diễn mã la, hát sử thi cho thế hệ trẻ trong thôn, từng bước xây dựng lực lượng kế cận, góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống lâu dài.

THỦY NHƯ