Nuôi dưỡng văn hóa đọc trong trường học

Nhằm nuôi dưỡng văn hóa đọc trong trường học, bồi đắp tri thức, rèn luyện tư duy và phát triển năng lực tự học cho học sinh, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đã chủ động đổi mới phương thức tổ chức và hoạt động thư viện, xây dựng các góc đọc thân thiện, đa dạng hóa hình thức khuyến đọc và gắn việc đọc sách với các hoạt động giáo dục. Qua đó, từng bước khơi dậy niềm yêu thích đọc sách, hình thành thói quen tự học và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Tạo không gian thân thiện, khơi dậy niềm yêu thích đọc sách

Khi tiếng trống báo hiệu giờ ra chơi vang lên, học sinh Trường THCS Nguyễn Huệ, phân hiệu tại thôn Đá Mài, xã Diên Thọ cùng nhau đến thư viện tìm đọc những cuốn sách yêu thích. Cô Nguyễn Thục Hạnh, cán bộ thư viện nhà trường, cũng tất bật sắp xếp sách trên các kệ, chuẩn bị đón các em. Không gian thư viện được bố trí gọn gàng, các đầu sách sắp xếp theo từng khu vực, chủ đề, tạo thuận lợi cho học sinh tìm kiếm và lựa chọn. Nổi bật ở giữa phòng là bàn trưng bày sách thiếu nhi với nhiều thể loại phong phú, từ truyện tranh, truyện cổ tích đến sách kỹ năng sống. Thư viện còn trưng bày nhiều tranh vẽ và sản phẩm sáng tạo của học sinh đạt giải trong các cuộc thi do nhà trường tổ chức.

Theo cô Hạnh, những tác phẩm này không chỉ góp phần làm phong phú không gian thư viện mà còn tạo động lực để các em phát huy năng khiếu, tự tin thể hiện khả năng sáng tạo của bản thân. Cách bài trí sinh động, gần gũi giúp học sinh dễ dàng tiếp cận những cuốn sách phù hợp với sở thích, đồng thời khơi gợi niềm hứng thú đọc và khám phá tri thức. Trong không gian ấy, những trang sách liên tục được lật mở, xen lẫn tiếng trò chuyện khe khẽ của các em, tạo nên khung cảnh thư viện thân thuộc, yên bình giữa giờ ra chơi.

Tại Trường THCS Phan Rang (Phân hiệu số 1), thư viện gây ấn tượng với cách bài trí sinh động, nổi bật là mô hình chiếc thuyền được tạo hình từ sách, đặt giữa những kệ sách ngay ngắn. Mô hình được trang trí bằng cờ Tổ quốc, cờ hiệu, kết hợp với các đầu sách về biển đảo quê hương, tạo điểm nhấn cho không gian đọc. Hình ảnh con thuyền vươn ra khơi như gửi gắm thông điệp về hành trình khám phá tri thức, đồng thời khơi dậy trong học sinh tình yêu sách và niềm tự hào về chủ quyền biển đảo Việt Nam. Xung quanh mô hình, nhiều cuốn sách được trưng bày thuận tiện để các em lựa chọn, tìm đọc.

Không chỉ là nơi đọc sách, thư viện còn trở thành không gian tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa bổ ích như: Ngày hội đọc sách, giới thiệu sách mới, kể chuyện theo sách, giao lưu với tác giả và sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách. Những hoạt động này tạo cơ hội để học sinh giao lưu, chia sẻ kiến thức, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thuyết trình và làm việc nhóm. Đồng thời, nguồn tài liệu phong phú tại thư viện cũng hỗ trợ giáo viên tìm kiếm tư liệu phục vụ giảng dạy, trao đổi chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.

Em Nguyễn Ngọc Thanh Vi, học sinh lớp 9B12, chia sẻ: “Thư viện thường tổ chức nhiều hoạt động bổ ích như giới thiệu sách, kể chuyện theo sách, ngày hội đọc sách… để chúng em cùng tham gia. Qua những hoạt động này, em biết thêm những câu chuyện hay, ý nghĩa. Em cũng biết trân trọng từng trang sách và thấy thích đọc sách hơn".

Đổi mới hình thức hoạt động

Với mong muốn đưa sách đến gần hơn với học sinh, nhiều thư viện trường học trên địa bàn tỉnh đã từng bước đổi mới phương thức hoạt động, kết hợp mô hình thư viện truyền thống với không gian đọc mở, tạo môi trường học tập thân thiện và khơi gợi niềm yêu thích đọc sách trong học sinh. Thay vì chỉ giới hạn trong không gian khép kín và hoạt động theo giờ quy định, thư viện được mở rộng ra khu vực sân trường với cách bố trí gần gũi, thuận tiện. Các trường còn chú trọng bổ sung, đa dạng hóa nguồn tài liệu. Qua khảo sát, mỗi thư viện trường học đều có hơn 5.000 đầu sách với nhiều thể loại, được phân loại theo từng nhóm chủ đề như sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo, truyện ngắn, sách kỹ năng sống…, tạo điều kiện để học sinh, giáo viên tiếp cận nguồn tri thức phong phú, phục vụ việc học tập, giảng dạy.

Bên cạnh việc bổ sung nguồn sách, các trường học còn chú trọng trang bị máy tính tại thư viện, hỗ trợ học sinh tra cứu thông tin, tìm kiếm tài liệu phục vụ học tập. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và phục vụ bạn đọc cũng từng bước được đẩy mạnh. Hoạt động mượn, trả sách được hỗ trợ thông qua phần mềm điện tử; hình thức đọc sách trực tuyến qua thư viện điện tử cũng dần được triển khai, góp phần đa dạng hóa cách tiếp cận tri thức, giúp giáo viên và học sinh chủ động tìm kiếm, khai thác nguồn tài liệu phong phú, đáp ứng nhu cầu dạy và học trong thời đại số.

Cô Trần Thị Bích Yến - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Phan Rang (phân hiệu số 1) chia sẻ: “Hiện nay, giáo viên và học sinh tại trường muốn tra cứu tài liệu trên thư viện điện tử phải đến trường. Thời gian tới, nhà trường mong muốn triển khai hình thức truy cập thông qua đường link để giáo viên, học sinh có thể tìm kiếm, tham khảo tài liệu ngay tại nhà. Qua đó, tạo thuận lợi cho việc tự học, tự nghiên cứu của học sinh, đồng thời giúp giáo viên chủ động khai thác nguồn tư liệu phong phú, phục vụ tốt hơn cho công tác giảng dạy”.

THỦY NHƯ - THANH HIẾU