Nhớ mãi cung đường Cà Ná

Không biết từ bao giờ, mỗi lần qua Cà Ná, tôi lại ngóng một tiếng còi tàu giữa núi và biển. Có chuyến may mắn gặp, có chuyến đành mang theo chút tiếc nuối. Cứ thế, cung đường nơi cửa ngõ phía nam Khánh Hòa đã trở thành một phần ký ức, gắn với những chuyến đi xa, những lần trở về và cả những đổi thay theo năm tháng.

Ngóng một tiếng còi tàu

Tôi không nhớ mình đã đi qua Cà Ná bao nhiêu lần. Gần 20 năm gắn bó với vùng đất Ninh Thuận cũ, cung đường ấy đã trở nên thân thuộc. Có khi là chuyến tác nghiệp vội vàng, có khi đi công tác ngoài tỉnh, cũng có những chuyến đi xa rồi trở về. Bao giờ tôi cũng ngóng đến đoạn Quốc lộ 1 ôm cua bên biển. Qua những triền núi đá, màu xanh của biển bất ngờ mở ra trước mắt. Một bên núi, một bên sóng, con đường uốn lượn theo sườn đá. Chỉ cần nhìn thấy khúc cua ấy, tôi biết mình đã đến Cà Ná.

Đi nhiều thành quen, nhưng lạ là chưa lần nào tôi thấy chán. Vẫn những dãy núi đá, những khúc cua nối nhau, vẫn mặt biển xanh trải dài bên Quốc lộ 1. Thế mà mỗi lần ngang qua, tôi vẫn nhìn qua cửa kính, như chờ đợi một điều gì đó.

Thích nhất là những lần gặp tàu hỏa. Từ phía sườn núi, tiếng còi vọng lại. Rồi đầu máy xuất hiện, kéo theo những toa tàu nối nhau qua khúc cua. Có đoạn, đoàn tàu chạy gần như song song với dòng xe trên Quốc lộ 1. Tôi thường dõi mắt nhìn theo cho đến khi toa cuối cùng khuất sau triền núi. Chỉ một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhưng đủ làm chuyến đi thêm thú vị.

Không phải lần nào cũng may mắn gặp tàu. Có chuyến, tôi ngóng suốt đoạn đường mà đường ray vẫn vắng. Có chuyến, vừa đến khúc cua đã thấy đoàn tàu chạy ngang, vui như gặp một người quen giữa đường xa. Dù đang trên đường đến một nơi tác nghiệp hay trở về sau những ngày đi xa, niềm vui ấy vẫn vẹn nguyên.

Nhiều lần, nhìn đoàn tàu đi qua, tôi tự hỏi những người trong các toa tàu kia có đang ngắm Cà Ná như mình. Có ai cũng chờ đến đoạn đường này để nhìn ra biển, để thấy những dòng xe nối nhau dưới chân núi? Người đi tàu nhìn xuống đường, người đi đường ngước lên tàu. Những cuộc gặp gỡ thoáng qua, chẳng ai biết ai, nhưng biết đâu cùng mang theo một ấn tượng đẹp về vùng biển ấy.

Cà Ná còn có một thứ rất riêng mà người đi qua nhiều lần khó quên: Mùi biển. Đó không chỉ là vị mặn của gió mà còn có mùi nước mắm nồng đượm, mùi cá, mùi muối quyện vào nhau. Có những đoạn, chỉ cần hạ cửa kính xe là cảm nhận được ngay. Thứ mùi ấy quen thuộc đến mức mỗi lần ngang qua, tôi lại thấy thiếu nếu không gặp.

Sau những mái nhà ven biển là cuộc sống của bao thế hệ cư dân gắn với nghề cá, nghề làm nước mắm, hấp cá cơm và làm muối. Những sân phơi dưới nắng, những thùng ủ chượp, những đồng muối trắng trải dài đã làm nên hương vị riêng của vùng đất. Trước đây, tôi thường mải nhìn biển và ngóng tàu. Sau này, qua những chuyến tác nghiệp, hiểu thêm những nhọc nhằn phía sau mỗi chuyến ra khơi, mỗi mẻ cá, mỗi hạt muối, tôi càng thấy thương hơn mảnh đất này. 

Có những chuyến đi, công việc cuốn mình theo những cuộc hẹn, những câu chuyện, những trang ghi chép còn dang dở. Vậy mà chỉ cần xe đến Cà Ná, tôi lại muốn gác những bận rộn ấy sang một bên để ngắm biển thêm một chút. Dường như cung đường này luôn dành cho tôi một khoảng lặng giữa những hành trình tất bật.

Nơi những con đường gặp biển

Những năm gần đây, mỗi lần qua Cà Ná, tôi lại nhận ra thêm những đổi thay trên vùng biển quen thuộc. Bên cạnh những chiếc thuyền đánh cá gần bờ, giờ đây còn có những con tàu vận tải lớn ra vào Cảng biển tổng hợp Cà Ná. Những thân tàu đồ sộ, khu bến cảng và các công trình phục vụ vận chuyển hàng hóa đã mang đến một diện mạo mới cho vùng đất vốn gắn bó với nghề biển.

Từ những đoạn đường cao nhìn xuống, Cà Ná hiện ra với một địa thế thật đặc biệt. Quốc lộ 1 ôm theo chân núi, tuyến đường sắt Bắc - Nam uốn lượn trên sườn đá, xa hơn là vùng nước cảng với những con tàu hàng. Có lúc, đoàn tàu hỏa vừa chạy ngang, dưới đường xe cộ vẫn nối nhau xuôi ngược, ngoài khơi tàu vận tải đang neo đậu. Ba loại hình giao thông cùng hiện diện trong một không gian giữa núi và biển, tạo nên nét riêng hiếm gặp của cung đường này.

Nếu trước kia, ánh mắt tôi thường chỉ hướng về phía đường ray thì nay còn bị cuốn theo những con tàu lớn ngoài khơi. Một bên là những chuyến tàu đã gắn bó với cung đường từ bao thế hệ, một bên là những hải trình vận tải đang mở ra cùng sự phát triển của cảng biển. Giữa hai nhịp chuyển động ấy, Quốc lộ 1 vẫn ngày đêm đưa dòng người xuôi ngược. Cà Ná không chỉ là nơi những con đường gặp nhau mà còn là nơi có thể nhìn thấy rõ sự tiếp nối giữa những điều thân thuộc và những đổi thay đang hiện hữu.

Cùng với hoạt động khai thác cảng biển, các tuyến giao thông kết nối cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1 với Cảng biển tổng hợp Cà Ná đang được đầu tư, từng bước tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, phát triển công nghiệp và dịch vụ. 

Nhìn vùng đất cửa ngõ phía nam tỉnh đang chuyển mình, tôi lại nghĩ về những năm tháng đã qua. Những chuyến đi qua các làng quê, miền núi, vùng biển, những cuộc gặp gỡ trong công việc đã khiến nơi này trở thành một phần cuộc sống. Có lẽ, khi còn trẻ, người ta thường háo hức trước những điều mới mẻ. Càng đi nhiều, trải qua nhiều, lại càng dễ xúc động trước những gì đã quen. Cà Ná hôm nay có thêm những công trình, những con tàu lớn, những nhịp sống mới. Còn tôi, sau bao chuyến đi, vẫn giữ nguyên niềm vui nhỏ bé khi bắt gặp một đoàn tàu chạy ngang sườn núi.

Xe tiếp tục lăn bánh. Qua hết những khúc cua, biển dần khuất sau lưng, đường ray cũng lẩn vào triền đá. Những chuyến đi rồi sẽ còn tiếp nối, có thể là một chuyến tác nghiệp mới, một lần đi xa hay một hành trình trở về. Và tôi biết, lần sau qua Cà Ná, mình vẫn sẽ nhìn về phía đường sắt, ngóng một đoàn tàu. Vẫn muốn hạ cửa kính để nghe gió biển, để bắt gặp thứ mùi mắm mằn mặn đã quen suốt những năm tháng gắn bó với vùng đất này. Có những nơi không phải nơi mình sinh ra, nhưng đủ lâu để trở thành một miền thương nhớ...

XUÂN NGUYÊN