Mùi áo mưa của bố

Có những mùi hương đi qua đời người rồi tan biến, nhưng cũng có những mùi hương cứ lặng lẽ ở lại, nằm sâu trong một miền ký ức. Với tôi, đó không phải mùi hoa sữa đầu mùa, cũng chẳng phải hương cốm mới hay mùi thơm của những món ăn mẹ nấu. Đó là mùi chiếc áo mưa cũ bố vẫn mặc khi trời mưa. Một thứ mùi ngai ngái của nhựa đã sờn, của nước mưa, của mồ hôi và cả những nhọc nhằn mà mãi đến khi lớn lên tôi mới hiểu.

Thứ mùi quen thuộc của tuổi thơ

Ngày bé, tôi rất sợ những cơn mưa buổi sáng. Mưa thường đến bất chợt, khi mẹ vừa nhóm bếp, khi tôi đang loay hoay cài những chiếc cúc áo đồng phục. Ngoài sân, nước mưa rơi lộp bộp trên mái tôn, chảy thành dòng qua những kẽ gạch. Con đường đất dẫn đến trường vốn đã lồi lõm, cứ gặp mưa lại nhão nhoẹt bùn. Tôi đứng nép bên cửa, nhìn trời xám xịt, lòng thầm mong hôm ấy được nghỉ học.

Nhưng bố thì chưa bao giờ nghĩ như vậy.

“Lấy cặp đi con, bố đưa đến trường!”.

Tiếng bố vọng vào từ ngoài hiên, lẫn trong tiếng mưa rào. Bố đã đứng cạnh chiếc xe đạp cũ, tay cầm chiếc áo mưa màu xanh bộ đội, vài chỗ bạc trắng vì nắng gió. Chiếc áo ấy bố mua từ bao giờ, tôi không nhớ, chỉ biết nó đã theo bố qua rất nhiều mùa mưa, qua những buổi đi làm từ lúc trời chưa sáng, qua những chiều trở về khi con đường làng đã lên đèn.

Bố có thói quen dù trời nắng hay mưa, chiếc áo mưa vẫn luôn được gấp vuông vức, buộc gọn phía sau yên xe. Những hôm đi làm về gặp mưa, bố giũ cho ráo nước, treo lên chiếc đinh đóng ở góc hiên, chờ khô rồi lại gấp ngay ngắn. Có lần tôi hỏi sao bố không mua chiếc áo mới, bố chỉ cười: “Còn che được mưa thì cứ dùng, con ạ”.

Hồi ấy, tôi chẳng hiểu vì sao bố lại tiết kiệm đến thế. Tôi chỉ thấy chiếc áo mưa của bố vừa cũ vừa có mùi rất khó chịu. Mỗi lần ngồi sau xe, được bố kéo vạt áo phủ kín từ đầu xuống tận chân, tôi lại nhăn mặt vì thứ mùi ngai ngái ấy. Mùi nhựa ẩm lâu ngày, mùi vải áo thấm mồ hôi, mùi đất ướt bốc lên từ con đường lầy lội. Có khi tôi còn phụng phịu, cố thò đầu ra ngoài để hít một chút không khí. Bố quay lại, giọng nghiêm mà hiền: “Ngồi sát vào, ướt hết bây giờ!”. Thế là tôi lại rúc vào sau lưng bố.

Dưới chiếc áo mưa rộng thùng thình, thế giới của tôi bỗng thu nhỏ lại. Phía trước là tấm lưng gầy của bố, phía trên là lớp áo mưa căng lên theo từng cơn gió, phía dưới là tiếng bánh xe lăn qua những vũng nước. Tôi chẳng nhìn thấy con đường, chỉ nghe tiếng mưa gõ lộp bộp ngay trên đầu, tiếng bố thở nặng nhọc mỗi lần đạp xe lên dốc. Thỉnh thoảng, một luồng gió mạnh tạt qua làm vạt áo bay lên, nước mưa lạnh buốt chạm vào chân. Bố lại vội vàng kéo áo xuống, một tay giữ ghi đông, một tay che cho tôi.

Có những buổi sáng mưa lớn, đường ngập đến nửa bánh xe. Bố phải xuống dắt bộ qua những đoạn bùn sâu. Nước mưa chảy dọc khuôn mặt, thấm ướt vai áo, nhưng bố vẫn ngoái lại hỏi: “Con có lạnh không?”. Tôi lắc đầu. Thật ra, tôi chẳng lạnh mấy. Bởi phần áo mưa rộng nhất, kín nhất, bố đã dành để che cho tôi.

Bố làm việc quần quật từ sáng đến chiều. Có hôm mưa dầm suốt buổi, bố vẫn đạp xe đi làm, chiếc áo mưa bạc màu phồng lên trong gió như một cánh buồm nhỏ. Chiều về, bánh xe bám đầy bùn đất, đôi bàn tay bố lạnh ngắt. Bố dựng xe dưới mái hiên, tháo áo mưa, giũ mạnh vài lần rồi treo lên chiếc đinh quen thuộc. Những nhọc nhằn ngoài đường dường như đều được bố để lại nơi góc hiên ấy, trước khi bước vào nhà hỏi han chuyện học hành của con.

Mãi còn trong thương nhớ dịu dàng

Rồi tôi lớn lên. Những con đường đất ngày nào dần được trải nhựa. Chiếc xe đạp cũ được thay bằng xe máy. Tôi không còn ngồi sau lưng bố mỗi sáng đến trường, cũng chẳng cần ai nhắc mang áo mưa khi trời chuyển giông. Tôi có những chiếc áo mưa mới, nhẹ hơn, đẹp hơn, thơm mùi nhựa mới. Cuộc sống cứ thế cuốn tôi đi qua bao mùa nắng mưa, qua những bộn bề của người trưởng thành.

Một chiều mưa, tôi trở về nhà, vô tình nhìn thấy chiếc áo mưa cũ treo ở góc hiên. Chiếc đinh năm nào vẫn ở đó. Áo đã sờn hơn, những nếp gấp hằn sâu, màu xanh gần như phai hết. Tôi đưa tay chạm vào, rồi bất giác cúi xuống tìm lại thứ mùi quen thuộc của tuổi thơ. Chỉ trong khoảnh khắc, tôi như thấy mình bé lại, thấy con đường làng lầy lội, thấy đôi chân bố miệt mài đạp xe trong mưa. Và thấy một đứa trẻ ngồi sau lưng cha, vô tư nép dưới chiếc áo mưa rộng, chẳng hề biết rằng người phía trước đang ướt lạnh đến nhường nào.

Bây giờ, mỗi khi gặp một người cha chở con đi học giữa trời mưa, tôi thường nhìn theo lâu hơn một chút. Nhìn đứa trẻ nép sau lưng cha, nhìn bàn tay người cha cố kéo vạt áo che cho con, lòng tôi lại dâng lên một nỗi thương nhớ dịu dàng.

Người ta thường nhớ về tuổi thơ bằng tiếng ve mùa hạ, mùi rơm mới hay khói bếp chiều đông. Còn tuổi thơ tôi được cất giữ trong mùi áo mưa của bố. Một thứ mùi chẳng thể tìm mua ở đâu, bởi trong đó có cả những tháng năm bố lặng lẽ đi qua mưa gió để dành cho con những ngày bình yên.

Và tôi chợt hiểu, suốt những năm tháng ấy, chiếc áo mưa chưa bao giờ đủ rộng để che kín cả hai bố con. Chỉ là bố luôn chọn phần ướt về mình.

HÀN DẠ NGUYỆT