Mở hướng phát triển du lịch tàu biển

Sáng 30-10, tại Champa Island Nha Trang, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Cục Du lịch quốc gia Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế về phát triển du lịch tàu biển tại Khánh Hòa. Hội thảo nhằm tìm giải pháp đưa tỉnh trở thành điểm đến hấp dẫn của các hãng tàu quốc tế, kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của khách. 

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Nguyễn Long Biên - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Hà Văn Siêu - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam; Nguyễn Văn Hòa - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; lãnh đạo các sở, ngành; các chuyên gia trong nước và quốc tế; đại diện các hãng tàu biển, doanh nghiệp cảng biển, lữ hành.

Nhiều lợi thế phát triển 

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Long Biên nhấn mạnh, phát triển du lịch tàu biển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chiến lược xây dựng Khánh Hòa trở thành trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trên cơ sở Chiến lược phát triển du lịch tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045 và Nghị quyết số 14 ngày 14-5-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, tỉnh xác định cần khai thác hiệu quả hơn lợi thế biển, đảo, cảnh quan thiên nhiên và giá trị văn hóa - lịch sử. Khánh Hòa có lợi thế nổi bật về vịnh, biển, đảo, khí hậu, dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi giải trí và trải nghiệm văn hóa. Cùng với Cảng quốc tế Cam Ranh và Bến du thuyền Ana Marina Nha Trang, tỉnh có cơ sở để phát triển các sản phẩm, dịch vụ phục vụ khách tàu biển, tăng cường kết nối với các tuyến du lịch hàng hải trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, lợi thế về tài nguyên và vị trí địa lý mới chỉ là điều kiện ban đầu. Để được các hãng tàu lựa chọn thường xuyên, điểm đến phải đáp ứng đồng bộ nhiều tiêu chí, từ hạ tầng tiếp nhận tàu, quy trình đón trả khách nhanh chóng, an toàn, dịch vụ vận chuyển và tham quan đến sản phẩm đặc sắc, môi trường du lịch văn minh, thân thiện.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu, diễn giả đã đánh giá cao tiềm năng, lợi thế du lịch tàu biển của Khánh Hòa. Trong 9 tháng năm 2026, Khánh Hòa đón gần 70.000 lượt khách tàu biển, cao hơn cả năm 2025. Từ chỗ chưa có tàu ở lại qua đêm, từ đầu năm đến nay, tỉnh đã đón 10 chuyến tàu neo qua đêm. Kết quả này cho thấy du lịch tàu biển đang phục hồi mạnh mẽ, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực tiếp nhận và chất lượng phục vụ. Theo Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu, Khánh Hòa có hệ thống vịnh biển, cảng nước sâu, Cảng Hàng không quốc tế Cam Ranh, đô thị du lịch Nha Trang cùng nguồn tài nguyên văn hóa, sinh thái phong phú. Đặc biệt, sự giao thoa giữa văn hóa Kinh, Chăm, Raglai cùng các di sản, làng nghề, lễ hội, ẩm thực là nền tảng để tỉnh xây dựng những trải nghiệm có bản sắc, vượt ra ngoài các chương trình tham quan thông thường. Điều quan trọng nhất là phải biến tiềm năng thành năng lực cạnh tranh, biến lợi thế biển thành giá trị kinh tế, biến các chuyến tàu cập cảng thành cơ hội phát triển cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời gìn giữ lâu dài tài nguyên biển, di sản văn hóa và môi trường.

Hướng tới cửa ngõ du lịch tàu biển quốc tế

Đại diện các đơn vị chuyên đón khách tàu biển đánh giá cao điều kiện tiếp nhận tàu của Cảng quốc tế Cam Ranh và sự linh hoạt của đơn vị quản lý cảng. Tuy nhiên, việc đưa đón khách đi tham quan còn gặp khó khăn do quãng đường đến Nha Trang khá xa, giao thông chưa thuận lợi, thiếu bãi đậu xe và có tình trạng cấm đường. Bên cạnh đó, điểm tham quan chưa nhiều, hàng lưu niệm mang đặc trưng địa phương còn thiếu. Vì thế, tuy nằm ở trung tâm tuyến hàng hải nối các trung tâm du lịch tàu biển lớn nhất Châu Á (từ Singapore, Malaysia, Thái Lan đến Hồng Kông (Trung Quốc), Nhật Bản, Hàn Quốc) nhưng Khánh Hòa vẫn chủ yếu là điểm ghé phụ trong hải trình quốc tế. Ông Phan Xuân Anh - Chủ tịch HĐQT Công ty Du Ngoạn Việt đề xuất Khánh Hòa sớm có cảng chuyên dụng cho tàu biển; khai thác nhiều hơn các giá trị văn hóa địa phương như: Văn hóa Chăm, không gian sông Cái Nha Trang, những câu chuyện gắn với bác sĩ Alexandre Yersin để tạo sản phẩm khác biệt; đầu tư hơn cho mẫu mã quà lưu niệm.

Trung tá Đặng Anh Diệp - Giám đốc Công ty TNHH Tân Cảng - Petro Cam Ranh (đơn vị quản lý và khai thác Cảng quốc tế Cam Ranh) cho rằng, năng lực tiếp nhận tàu cỡ lớn mới chỉ là điều kiện cần, yếu tố quyết định là chất lượng dịch vụ, khả năng kết nối và trải nghiệm tổng thể của hành khách. Cảng đang hướng tới mô hình kết hợp hàng không - tàu biển và trở thành đầu mối hậu cần cho các hãng tàu trong khu vực. Trung tá Đặng Anh Diệp kiến nghị tỉnh giao cơ quan du lịch làm đầu mối điều phối, xây dựng bộ hồ sơ chào bán điểm đến chung; đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng thực hiện thủ tục nhanh chóng để khách trung chuyển thuận lợi từ sân bay lên tàu.

Tại hai phiên đối thoại “Từ cảng đón tàu đến cửa ngõ du lịch tàu biển quốc tế” và “Từ tham quan đến hành trình trải nghiệm điểm đến”, các ý kiến tập trung vào việc nâng cao trải nghiệm của du khách trong suốt hành trình, từ lúc tàu cập cảng, làm thủ tục, lên bờ đến khi tham quan, mua sắm, thưởng thức ẩm thực; đồng thời góp ý về hạ tầng cảng biển, thủ tục xuất nhập cảnh, liên kết giữa cảng, hãng tàu và doanh nghiệp lữ hành, đào tạo nguồn nhân lực. Theo ông Nguyễn Quang Thắng - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, du lịch tàu biển có thể chưa mang lại hiệu quả kinh tế lớn nhưng có giá trị lớn trong quảng bá hình ảnh Khánh Hòa, vì vậy tỉnh cần có kế hoạch xúc tiến, kêu gọi đầu tư hạ tầng.

Đồng chí Hà Văn Siêu cho rằng Khánh Hòa cần cụ thể hóa mục tiêu phát triển trung tâm du lịch tàu biển thành chương trình hành động có trọng tâm, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh cần ưu tiên nâng cao năng lực phục vụ khách, hoàn thiện kết nối giao thông, phát triển sản phẩm chuyên biệt và mở rộng quan hệ với các hãng tàu quốc tế. Tỉnh cũng cần nghiên cứu kêu gọi đầu tư nâng cấp hạ tầng cảng biển, hướng đến trở thành điểm khởi hành và kết thúc hành trình các chuyến tàu biển quốc tế (homeport) một cách bài bản; đồng thời phát triển các gói du lịch trước và sau chuyến tàu, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và cộng đồng tham gia chuỗi cung ứng. Hiệu quả không chỉ đo bằng số chuyến tàu hay lượng khách mà còn bằng mức chi tiêu, chất lượng trải nghiệm và lợi ích thực tế tại điểm đến; không được đánh đổi môi trường, cảnh quan và di sản để lấy tăng trưởng ngắn hạn. 

Phát biểu bế mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Long Biên khẳng định, để phát triển du lịch tàu biển bền vững, Khánh Hòa không chỉ cần phát huy lợi thế về cảnh quan và vị trí địa lý mà còn phải xây dựng hệ thống dịch vụ đồng bộ, chuyên nghiệp, có sức cạnh tranh trong khu vực. Đồng chí giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Cục Du lịch quốc gia Việt Nam và các đơn vị liên quan tổng hợp các ý kiến, kiến nghị tại hội thảo, tham mưu UBND tỉnh nhiệm vụ, giải pháp cụ thể với lộ trình rõ ràng; đề nghị Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa và cộng đồng doanh nghiệp chủ động xây dựng sản phẩm du lịch tàu biển chất lượng, mang bản sắc riêng.

XUÂN THÀNH