Khánh Hòa tìm giải pháp đột phá cho du lịch tàu biển

Sáng 30-10, tại Champa Island Nha Trang, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Cục Du lịch quốc gia Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế về phát triển du lịch tàu biển tại Khánh Hòa. Tham dự hội thảo có các đồng chí: Nguyễn Long Biên - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Hà Văn Siêu - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam; Nguyễn Văn Hòa - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy. Cùng dự có các đồng chí: Nguyễn Tấn Tuân - nguyên Chủ tịch UBND tỉnh; Lê Hữu Hoàng - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ngành liên quan; các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế; đại diện các hãng tàu biển, doanh nghiệp cảng biển, lữ hành.

Hội thảo nhằm đánh giá thực trạng, trao đổi kinh nghiệm và đề ra các giải pháp chiến lược để thúc đẩy phân khúc du lịch tàu biển, một trong những thế mạnh của du lịch Khánh Hòa và cả nước trong giai đoạn mới. Qua đó, hướng tới khẳng định sức hút của điểm đến Nha Trang - Khánh Hòa trên bản đồ du lịch hàng hải khu vực và quốc tế. Hội thảo cũng nhằm tăng cường kết nối giữa tỉnh với các hãng tàu biển quốc tế và đại lý hàng hải, thúc đẩy hình thành các hành trình tàu biển liên vùng, liên cảng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đó, các đại biểu tập trung tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng và thủ tục, kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của khách tàu biển thông qua các sản phẩm trên bờ cao cấp, kinh tế ban đêm, mua sắm miễn thuế, du lịch văn hóa - ẩm thực.

Lợi thế mới chỉ là điều kiện ban đầu

Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Long Biên nhấn mạnh, phát triển du lịch tàu biển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chiến lược xây dựng Khánh Hòa trở thành trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trên cơ sở Chiến lược phát triển du lịch tỉnh giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045 và Nghị quyết số 14 ngày 14-5-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, tỉnh xác định cần khai thác hiệu quả hơn lợi thế biển, đảo, cảnh quan thiên nhiên, giá trị văn hóa - lịch sử và hệ thống dịch vụ du lịch. Khánh Hòa có lợi thế nổi bật về vịnh, biển đảo, khí hậu, dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi giải trí và trải nghiệm văn hóa. Cùng với Cảng quốc tế Cam Ranh và Bến du thuyền Ana Marina Nha Trang, tỉnh có cơ sở để phát triển các sản phẩm, dịch vụ phục vụ khách tàu biển và tăng cường kết nối với các tuyến du lịch hàng hải trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, đồng chí Nguyễn Long Biên cho rằng lợi thế về tài nguyên và vị trí địa lý mới chỉ là điều kiện ban đầu. Để được các hãng tàu lựa chọn thường xuyên, điểm đến phải đáp ứng đồng bộ nhiều tiêu chí. Đó là hạ tầng tiếp nhận tàu, quy trình đón trả khách nhanh chóng và an toàn, dịch vụ vận chuyển và tham quan, sản phẩm đặc sắc, môi trường du lịch văn minh, thân thiện, cùng khả năng tổ chức chương trình phù hợp với nhu cầu của khách tàu biển.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Long Biên đề nghị hội thảo tập trung trao đổi sâu vào 5 nhóm định hướng, giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là tăng cường kết nối trực tiếp với các hãng tàu biển quốc tế, lấy nhu cầu thị trường làm cơ sở định hướng phát triển. Tỉnh mong muốn được nghe những đánh giá thẳng thắn, cụ thể từ các hãng tàu và chuyên gia về tiêu chí lựa chọn điểm đến, khả năng tiếp nhận tàu, chất lượng dịch vụ cảng, thời gian cập cảng, chi phí khai thác và nhu cầu của hành khách. Đây là cơ sở để tỉnh xác định đúng thứ tự ưu tiên đầu tư, cải thiện dịch vụ và xây dựng chương trình xúc tiến phù hợp. Thứ hai là hoàn thiện hạ tầng và nâng cao năng lực đón tiếp tàu, khách du lịch. Tỉnh mong nhận được ý kiến chuyên sâu về xây dựng, nâng cấp hạ tầng cảng biển phục vụ du lịch, khả năng phát triển bến chuyên dụng, nhà ga hành khách, bến du thuyền, cũng như nâng cao kết nối giữa cảng với trung tâm đô thị và các khu, điểm du lịch. Các đề xuất cần được đánh giá trên cơ sở quy hoạch, nhu cầu thị trường, hiệu quả đầu tư và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường biển. Thứ ba là tạo bước đột phá về sản phẩm du lịch trên bờ, nâng cao mức chi tiêu và giá trị đóng góp của khách tàu biển. Thứ tư là cải cách thủ tục, chuẩn hóa chất lượng dịch vụ, xây dựng môi trường du lịch an toàn, chuyên nghiệp. Thứ năm là thúc đẩy liên kết liên vùng, phát triển các hành trình du lịch tàu biển có sức cạnh tranh cao.

Đồng chí Nguyễn Long Biên đề nghị các ý kiến tại hội thảo đi thẳng vào những vấn đề thực tiễn, phân tích rõ nguyên nhân, điều kiện thực hiện, trách nhiệm phối hợp và đề xuất giải pháp cụ thể. Theo đồng chí, kinh nghiệm quốc tế, mô hình quản trị cảng hiệu quả, giải pháp “xanh hóa” du lịch tàu biển và ứng dụng công nghệ trong quản lý, phục vụ hành khách sẽ là nguồn tham khảo thiết thực cho quá trình hoạch định chính sách của tỉnh. Với tinh thần cầu thị, đồng hành và hợp tác cùng phát triển, tỉnh cam kết tạo điều kiện thuận lợi trong khuôn khổ pháp luật và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị khai thác cảng và cộng đồng doanh nghiệp. Tỉnh cũng sẽ chủ động tiếp thu các góp ý để từng bước tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng sản phẩm và môi trường kinh doanh du lịch tàu biển.

Đồng chí kỳ vọng hội thảo không chỉ dừng ở trao đổi thông tin mà sẽ mở ra những cơ hội hợp tác cụ thể giữa Khánh Hòa với các hãng tàu biển quốc tế, đơn vị khai thác cảng, đại lý hàng hải và doanh nghiệp lữ hành. Những kiến nghị, sáng kiến và cam kết hợp tác từ hội thảo sẽ là cơ sở để tỉnh cụ thể hóa thành nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới.

Cần phát triển hệ sinh thái du lịch tàu biển

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho rằng du lịch tàu biển là nơi hội tụ của kinh tế biển, vận tải quốc tế, dịch vụ du lịch, văn hóa và thương mại. Một con tàu cập cảng không chỉ đưa du khách đến một điểm tham quan mà còn mang theo cơ hội kết nối thị trường, chuỗi cung ứng, đầu tư và hình ảnh quốc gia. Vì vậy, câu hỏi đặt ra với Việt Nam không chỉ là làm thế nào để đón thêm nhiều chuyến tàu, mà là làm thế nào để tham gia sâu hơn, chủ động hơn và hưởng lợi nhiều hơn trong chuỗi giá trị du lịch tàu biển quốc tế. Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 274.000 lượt khách quốc tế nhập cảnh bằng đường biển. Trong 9 tháng năm 2026, con số này là hơn 243.000 lượt, tăng gần 28% so với cùng kỳ năm trước. 

Tại Khánh Hòa, năm 2019 tỉnh đón 52 chuyến tàu với khoảng 107.000 lượt khách lên bờ; năm 2025 đón 28 chuyến với gần 35.000 lượt khách. Trong 8 tháng năm 2026, tỉnh đã đón 38 chuyến với hơn 60.000 lượt khách, vượt kết quả cả năm 2025. Dù vậy, quy mô thị trường còn khiêm tốn, hình thức khai thác chủ yếu là đón khách tham quan trong ngày với thời gian lên bờ khoảng 6 - 8 giờ. Hạ tầng và dịch vụ chưa đồng bộ, sản phẩm chuyên biệt chưa phong phú, khả năng khai thác giá trị gia tăng còn hạn chế.

Theo đồng chí Hà Văn Siêu, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Khánh Hòa có gần 500km bờ biển, hơn 200 đảo với các vịnh Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Vĩnh Hy. Tỉnh có lợi thế hội tụ hiếm có giữa vịnh biển, cảng nước sâu, sân bay quốc tế, đô thị du lịch và không gian văn hóa đặc sắc của cộng đồng Kinh, Chăm, Raglai. Cảng Hàng không quốc tế Cam Ranh được quy hoạch công suất khoảng 19 triệu hành khách/năm đến năm 2030. Đây là nền tảng để phát triển mô hình kết hợp hàng không - tàu biển, các sản phẩm du lịch trước và sau chuyến tàu, từng bước đưa Khánh Hòa trở thành cảng khởi hành và kết thúc hành trình.

Đồng chí Hà Văn Siêu đề xuất 5 hướng đột phá cho Khánh Hòa. Về hạ tầng, tỉnh cần phát triển hệ sinh thái dịch vụ liên hoàn thay vì đầu tư từng công trình riêng lẻ. Về thể chế, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành và tạo thuận lợi về thủ tục. Về sản phẩm, cần xây dựng hệ sinh thái trải nghiệm đặc sắc, phát huy chiều sâu văn hóa bản địa. Về thị trường, cần chủ động cùng các hãng tàu quốc tế xây dựng hành trình, hướng tới tăng tỷ lệ hãng tàu quay lại. Về nguồn nhân lực và quản trị điểm đến, cần nâng cao chất lượng phục vụ và đánh giá hiệu quả bằng mức chi tiêu, thời gian lưu trú, chất lượng trải nghiệm. Giai đoạn 2026 - 2030 sẽ ưu tiên củng cố năng lực phục vụ khách tàu biển và nghiên cứu điều kiện phát triển các hành trình khởi hành, kết thúc tại Khánh Hòa. Sau năm 2030, tỉnh có thể mở rộng chức năng khai thác, hướng tới vị thế trung tâm du lịch tàu biển có sức cạnh tranh trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Tại hội thảo, các đại biểu đã nghe các tham luận: “Du lịch tàu biển: cực tăng trưởng mới của Khánh Hòa - Tầm nhìn chiến lược cho Khánh Hòa và vùng Nam Trung Bộ”; “Phát triển du lịch tàu biển cần hệ sinh thái đồng bộ”; “Phát triển du lịch tàu biển Khánh Hòa trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch tàu biển Châu Á - Thái Bình Dương: Những vấn đề đặt ra và giải pháp”; “Xanh hóa các cảng du thuyền và sự phát triển của các tiêu chuẩn tại Đông Nam Á, với trọng tâm là tỉnh Khánh Hòa”; “Phát triển du lịch tàu biển tại Việt Nam và khu vực ASEAN: Áp dụng đổi mới sáng tạo lấy con người làm trung tâm để thu hút du khách”; “Phát huy tiềm năng, nâng cao hiệu quả khai thác Cảng quốc tế Cam Ranh, hướng tới mô hình cảng tàu khách quốc tế hiện đại, đa dịch vụ và phát triển bền vững”; “Xu hướng thị trường khách du lịch tàu biển và các giải pháp thu hút, phát triển bền vững nguồn khách này đến khu vực Nam Trung Bộ”.

Hội thảo còn có phiên đối thoại với hai chủ đề: “Từ cảng đón tàu đến cửa ngõ du lịch tàu biển quốc tế” và “Từ tham quan đến hành trình trải nghiệm điểm đến”. Các ý kiến tập trung vào việc nâng cao trải nghiệm của du khách trong suốt hành trình, từ lúc tàu cập cảng, làm thủ tục, lên bờ đến khi tham quan, mua sắm, thưởng thức ẩm thực và sử dụng các sản phẩm du lịch của Khánh Hòa. Các đại biểu cũng góp ý, đề xuất về hạ tầng cảng biển, thủ tục xuất nhập cảnh, liên kết giữa cảng, hãng tàu và doanh nghiệp lữ hành, phát triển sản phẩm đặc thù và đào tạo nguồn nhân lực phục vụ khách tàu biển.

XUÂN THÀNH