Vị trí địa lý
Sau Hiệp định Genève 1954, giáo dân miền Bắc vào định cư tại Nha Trang ngày càng nhiều, vì thế năm 1956, một phần họ Nha Trang được tách làm giáo xứ Bắc Thành. Đến năm 1960, giáo xứ Phước Hải được thành lập từ Giáo Xứ Bắc Thành. Rồi giáo xứ Phước Hoà ra đời năm 1972, gồm một phần của Chánh Toà và một phần của Phước Hải. Cuối cùng, vào năm 1974, Giáo xứ Fatima (sau đổi thành Hoà Thuận), được hình thành và được tách ra khỏi Giáo Xứ Chánh Toà.
Hiện nay, Giáo xứ Chánh Toà trải rộng khoảng 10 km2, Đông giáp Biển Nha Trang (từ đường Lê Lợi đến đường Lý Tự Trọng) và Giáo xứ Bắc Thành (đường Nguyễn Trãi, Lý Tự Trọng). Đông Nam giáp Giáo Xứ Phước Hải (đường Nguyễn Trãi). Đông Bắc giáp Giáo xứ Hoà Thuận (Đường Lê Lợi, Phan Bội Châu, Thống Nhất, đường Hai tháng Tư). Tây và Tây Nam giáp Giáo xứ Phước Hoà (đường rầy xe lửa, đường Lê Hồng Phong, Cao Bá Quát). Bắc giáp sông Cái, Tây Bắc giáp Giáo xứ Chợ Mới.
Hình thành và phát triển
Khoảng năm 1885, Nha Trang chỉ gồm vài xóm chài rải rác ở cửa sông Cái và ven bờ biển. Giáo dân lúc ấy khoảng dăm ba trăm người sống tập trung ở Giáo Xứ Chợ Mới (Ngọc Hội).
Năm 1886, khi người Pháp đặt cơ quan chính quyền đô hộ tại Nha Trang, tạo điều kiện cho hai công trình nghiên cứu khoa học quan trọng được xây dựng đó là Viện Pasteur (1895) và Viện Hải Dương học (1923). Dân chài tập trung về sống gần viện Pasteur để được chăm sóc sức khoẻ.
Năm 1924, sau nghị định của Toàn Quyền Đông Dương, Vua Khải Định ra chỉ dụ thiết lập thị trấn Nha Trang. Để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo cho giáo dân và một số viên chức người Pháp hiện sinh sống trên địa bàn, một nhà nguyện nhỏ được dựng lên tạm thời trên bờ biển Nha Trang (nay là Toà Giám Mục Nha Trang, 22 Trần Phú), trực thuộc Giáo xứ Chợ Mới.
Với tấm lòng nhân ái của người mục tử, vị Linh mục người Pháp lúc đó là Louis Vallet (1869-1945) đang coi sóc giáo dân Chợ Mới đã nghĩ ngay đến việc thành lập một Giáo xứ tại Nha Trang, mà điều đầu tiên phải thực hiện là phải xây dựng một ngôi nhà thờ.
Ngày 03/09/1928, nhà thờ chính thức được khởi công và được khánh thành vào ngày 14/03/1933 nhân dịp lễ thánh Jeanne d’Arc, đây cũng là ngày Họ Nha Trang chính thức được thành lập. Ngày 05/07/1957 Giáo Phận Nha Trang ra đời, tách rời khỏi Giáo Phận Qui Nhơn, với Đức Giám Mục tiên khởi là Marcel Piquet Lợi. Ngày 24/11/1960, Giáo Phận Nha Trang được nâng lên hàng Giáo Phận Chánh Toà. Kể từ ngày ấy, Nhà Thờ Nha Trang được chính thức gọi là Nhà Thờ Chánh Toà Nha Trang, và Họ Nha Trang trở thành Giáo Xứ Chánh Toà Nha Trang.
Sau khi giáo xứ được thành lập, số giáo dân ngày càng tăng, đặc biệt tăng mạnh vào giữa thế kỷ XX (1958 – 1964) với 2530 người được rửa tội. Hiện nay, giáo dân Giáo Xứ Chánh Tòa Nha Trang khoảng trên 3000 người, chia làm 9 giáo họ, chiếm tỷ lệ 6% so với dân số rải rác trong 8 Phường (khoảng trên 50.000 người).
Những sinh hoạt giáo xứ
Các hoạt động
Hiện nay, Nhà Thờ Chánh Toà luôn có 2 thánh lễ vào các ngày trong tuần. Chúa nhật có 5 thánh lễ và một giờ Chầu Thánh Thể lúc 15h.
Vì là Nhà Thờ Chánh Toà là nhà thờ mẹ nên Đức Giám Mục thường đến dâng thánh lễ các ngày lễ Trọng như Giáng Sinh, Phục Sinh,Lễ Tết,Bổn Mạng Giáo Phận, Bổn Mạng Giáo xứ, Lễ Dầu...
Đồng thời, nhà thờ Chánh Tòa là nơi hành hương và tổ chức các nghi lễ long trọng khác trong Giáo phận. Bên cạnh đó, giáo xứ còn tổ chức thăm viếng, tặng gạo cho những gia đình nghèo, người già yếu neo đơn trong các dịp lễ lớn như Giáng Sinh, Tết Nguyên Đán, Phục Sinh…
Công trường Ave Maria dưới chân nhà thờ,cạnh vòng xoay Ngã Sáu (xây mới và khánh thành ngày 14/9/2011), từ lâu đã được chọn là nơi cử hành các đại lễ: Kim khánh Giáo Phận, Kim Khánh Linh Mục ĐC Phaolô, Đón vị Đại Diện Tòa Thánh...Và từ 24/12/2011 về sau, trở thành nơi lý tưởng để tổ chức hằng năm: canh thức và lễ đêm mừng Chúa Giáng Sinh cho giáo xứ Chánh Tòa.
Ngoài ra nhà nhờ Chánh Tòa Nha Trang còn là nơi nhiều khu khách trong và ngoài nước thường đến viếng thăm vì những nét kiến trúc độc đáo của Ngôi Thánh đường này.
Các lớp giáo lý
Các lớp giáo lý phổ thông theo chương trình chung của Giáo Phận Nha Trang, được học sáng Chúa nhật sau lễ nhì. Hàng tuần, các giáo lý viên được đào tạo thêm về kĩ năng sư phạm và sinh hoạt tập thể, để việc dạy giáo lý hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, còn có lớp dạy nhân bản, tu đức cho các em dự tu và lễ sinh. Đối với các khóa giáo lý hôn nhân và dự tòng thì được tổ chức quanh năm, thời gian mỗi khóa không cố định.
Những cơ sở trong giáo xứ
Công trường Ave Maria (đặt viên đá đầu tiên 21/5/2009 – khánh thành 14/9/2011)
Hướng về tương lai
Giáo xứ Chánh Toà hiện nay có số giáo dân hơn 3.000 người chia làm 9 giáo họ, trải rộng trong khoảng 10 km vuông ngay địa bàn trung tâm thành phố. Giáo dân sống chan hoà giữa lương dân và các tôn giáo khác, rất khó về mặt liên kết, quản trị nội bộ, nhưng cũng có nhiều thuận lợi về mặt tông đồ truyền giáo... làm muối làm men giữa đời….và rồi chắc chắn hạt cải nhỏ bé sẽ lớn dần lên thành cây to như Lời Chúa đã phán dạy (Mt 13,31-35).
Giáo xứ Chánh Tòa
Địa chỉ: 31A Thái Nguyên, Nha Trang
Số điện thoại: 058. 3823335. 3818783. 3828979
Thành lập ngày 14 tháng 05 năm 1933
Ngày bổn mạng: Lễ Kitô Vua
Số giáo dân: trên 3000
Giờ lễ: Ngày thường: 4g45, 17g00 (Chiều thứ bảy dâng lễ ngày Chúa nhật)
Chúa nhật: 5g00, 7g00, 9g30, 16g30, 18g30
