Du lịch xanh - xu hướng phát triển tất yếu

Những năm gần đây, ngành du lịch Khánh Hòa đã chú trọng phát triển du lịch xanh, từ ban hành kế hoạch, xây dựng Bộ tiêu chuẩn du lịch xanh đến công nhận những cơ sở đầu tiên đạt chuẩn. Tuy nhiên, du lịch xanh mới chỉ đạt những kết quả bước đầu. Để hướng tới chuyển đổi xanh toàn diện, phát triển bền vững, tỉnh cần thực hiện các giải pháp đồng bộ.

Những đơn vị tiên phong

Từ nhiều năm nay, các khu nghỉ dưỡng như: Six Senses Ninh Vân Bay, The Anam Cam Ranh, Ana Mandara Cam Ranh, Champa Island Nha Trang, Radisson Blu Cam Ranh... đã tiên phong đầu tư công nghệ xanh, sử dụng năng lượng tái tạo, vật liệu thân thiện với môi trường, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, xây dựng hệ thống xử lý nước thải hiện đại và phát huy văn hóa địa phương trong hoạt động du lịch. Từ năm 2015, khu nghỉ dưỡng Six Senses Ninh Vân Bay đã thành lập Quỹ Phát triển bền vững, đồng thời lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời có thể tự cung cấp từ 26 - 28% tổng nhu cầu năng lượng. Năm 2024, khu nghỉ dưỡng Six Senses Ninh Vân Bay vinh dự nhận giải thưởng “Khách sạn Bền vững HICAP”.

Còn tại Giải thưởng Du lịch Việt Nam 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) tổ chức, tỉnh Khánh Hòa ghi dấu ấn khi có 2 khu nghỉ dưỡng là Ana Mandara Cam Ranh và Champa Island Nha Trang được vinh danh trong top 10 Khách sạn Xanh tốt nhất Việt Nam. Trước đó, Ana Mandara Cam Ranh còn được trao chứng nhận Green Globe 2025 - chứng nhận quốc tế uy tín trong lĩnh vực du lịch, khách sạn.

Mới đây, trong khuôn khổ lễ khai mạc Ngày hội Công nghệ số tỉnh Khánh Hòa năm 2026, UBND tỉnh đã trao giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn Du lịch xanh cho 3 khu nghỉ dưỡng gồm: The Anam Cam Ranh, Vinpearl Resort Nha Trang và Champa Island Nha Trang. Đây là những cơ sở đầu tiên được công nhận theo Bộ tiêu chuẩn của tỉnh ở cấp độ cơ bản. Ngoài ra, khu nghỉ dưỡng Ana Mandara Cam Ranh và khách sạn Potique đang hoàn thiện hồ sơ để trình UBND tỉnh xem xét cấp chứng nhận trong thời gian tới. Theo ông Laurent Myter - Tổng Quản lý The Anam Group, ngay từ đầu The Anam Cam Ranh đã định hướng phát triển theo mô hình du lịch xanh. Để hiện thực hóa mục tiêu này, khu nghỉ dưỡng đã lựa chọn kiến trúc mang phong cách cổ điển, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Đồng thời, triển khai nhiều giải pháp như hạn chế tiêu thụ năng lượng, nói không với đồ nhựa dùng một lần, xây dựng vườn rau hữu cơ, sử dụng nước tuần hoàn, xây dựng không gian xanh...

Phát triển xanh toàn diện

Nhiều chuyên gia nhận định, với nền tảng vững chắc từ chính sách và sự tiên phong của doanh nghiệp (DN), tỉnh Khánh Hòa hoàn toàn có thể trở thành điểm sáng về du lịch xanh của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Nhưng đến nay số DN hưởng ứng vẫn chưa như kỳ vọng. Toàn tỉnh có hơn 1.400 cơ sở lưu trú nhưng mới có 3 cơ sở được cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn du lịch xanh của tỉnh. Theo ông Cung Quỳnh Anh - Phó Giám đốc Sở VH-TT-DL, nhiều DN trên địa bàn tỉnh hướng đến mô hình du lịch xanh, nhưng để đạt chuẩn thì phải đầu tư công sức từ triển khai thực hiện theo tiêu chí cho đến xây dựng hồ sơ minh chứng... Thời gian tới, Sở VH-TT-DL sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động DN thực hiện du lịch xanh và đăng ký thẩm định. Sở cũng tiếp tục tổ chức tập huấn cho DN; khi thẩm định các khách sạn, khu nghỉ dưỡng, điểm tham quan sẽ mời thêm những DN khác để học hỏi, rút kinh nghiệm.  

Phát triển du lịch xanh là câu chuyện không dễ, nhưng không thể không thực hiện bởi đó là xu hướng tất yếu. Du khách, nhất là nhóm khách có mức chi tiêu cao ngày càng quan tâm các điểm đến xanh. Báo cáo Du lịch bền vững năm 2025 trên trang Booking.com cho thấy, kết quả khảo sát 32.000 du khách tại 34 quốc gia và vùng lãnh thổ thì có tới 93% người được hỏi đã đưa ra lựa chọn du lịch bền vững. Theo ông Phạm Minh Nhựt - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, chính quyền địa phương cần quyết liệt hơn trong phát triển du lịch xanh, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng, du khách và DN. Tỉnh cần có chính sách thúc đẩy du lịch xanh một cách cụ thể hơn như: Ưu tiên đưa các DN đạt chuẩn vào ấn phẩm quảng bá, hội chợ và famtrip; xây dựng nhãn “Khánh Hòa Xanh” có giá trị thực trên thị trường; tổ chức giải thưởng về phát triển xanh, trong đó có du lịch xanh; xây dựng bản đồ du lịch xanh... Về lâu dài, tỉnh cần đưa tiêu chí xanh vào việc lựa chọn nhà đầu tư các dự án du lịch.

Còn theo Tiến sĩ Phạm Hà - Phó Chủ tịch Liên chi hội Du lịch Xanh Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, việc tỉnh Khánh Hòa ban hành kế hoạch và Bộ tiêu chuẩn du lịch xanh là hướng đi đúng. Điều này giúp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, giữa hiện đại hóa với gìn giữ văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, để phát triển du lịch xanh toàn diện, cần có thêm bộ tiêu chí dành cho nhà hàng, điểm mua sắm và DN lữ hành để tạo thành hệ sinh thái xanh trong hoạt động du lịch. 

Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhấn mạnh, phát triển Khánh Hòa phải dựa trên khai thác hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đề án “Chuyển đổi xanh tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2024 - 2030” cũng đặt mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành đô thị thông minh, bền vững, có bản sắc, tiên phong đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Với một tỉnh lấy du lịch làm ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển du lịch xanh là con đường tất yếu để hiện thực hóa các mục tiêu trên. Muốn vậy, du lịch xanh không thể chỉ trông chờ vào sự tự nguyện của một số ít DN, thay vào đó cần có cam kết của cộng đồng DN du lịch với lộ trình thực hiện cụ thể cho từng đơn vị.  

XUÂN THÀNH